oświadczenie majątkowe
Prawo

Jak wypełnić oświadczenia majątkowe

Podstawa prawna

  • art. 24h i następne ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2018 r.
    poz. 994 ze zm.),
    Wzory oświadczeń majątkowych
  • zostały określone w aktach wykonawczych opartych na wskazanych powyżej przepisach, tj. w
    Rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 26.02.2003 r. w sprawie określenia wzorów
    formularzy oświadczeń majątkowych radnego gminy, wójta, zastępcy wójta, sekretarza gminy,
    skarbnika gminy, kierownika jednostki organizacyjnej gminy, osoby zarządzającej i członka organu
    zarządzającego gminną osobą prawną oraz osoby wydającej decyzje administracyjne w imieniu
    wójta ( Dz. U. z 2017, poz. 2020),
    TERMINY SKŁADANIA OŚWIADCZEŃ MAJĄTKOWYCH
  1. Pierwsze oświadczenie składane jest w terminie 30 dni od dnia:
  • złożenia ślubowania (radny, prezydent),
  • powołania na stanowisko, lub uzyskania uprawnień do podpisywania decyzji
    administracyjnych w imieniu Prezydenta Miasta,
  • zatrudnienia,
    wg stanu na dzień zaistnienia powyższego zdarzenia.
  1. Kolejne oświadczenie składane jest:
    do 30 kwietnia następnego roku, wg stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego.
  2. Ostatnie oświadczenie składane jest:
  • na dwa miesiące przed upływem kadencji (radny,prezydent),
  • w dniu odwołania ze stanowiska,
  • w dniu rozwiązania umowy o pracę,
    wg stanu na dzień złożenia oświadczenia.

OGÓLNE ZASADY WYPEŁNIANIA OŚWIADCZEŃ MAJĄTKOWYCH

  1. staranność, rzetelność, zupełność,
  2. wykazanie majątku znajdującego się w kraju i za granicą,
  3. wykazanie wierzytelności.
  4. określenie na wstępie informacji o panującym między małżonkami ustroju
    majątkowym lub każdorazowe określenie przynależności poszczególnych składników
    majątku do majątku odrębnego osoby składającej oświadczenie, bądź do majątku
    objętego małżeńską wspólnością majątkową,
    Nie wpisujemy elementów majątku należącego do dzieci (darowizny, spadki), nawet jeżeli są one
    niepełnoletnie.
    Nie podajemy majątku odrębnego współmałżonka oraz uzyskanych przez niego dochodów.
    Oświadczenie składa się według stanu na dzień określony wymogami (nie chodzi tu o dzień
    sporządzania oświadczenia)

Do oświadczeń składanych wg stanu na koniec roku dołączamy kopię całego, kompletnego,
podpisanego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym (PIT).
Nie pozostawiamy pustych rubryk, nie wpisujemy „nie” lub znaku „Z”, nie skreślamy rubryk.
Jeżeli jakaś rubryka nie znajduje w danym przypadku zastosowania, to zgodnie z punktem 2
uwag do oświadczenia, należy wpisać „nie dotyczy”.

W rubrykach mających zastosowanie w konkretnym przypadku wpisujemy wszystkie wymagane
elementy zawarte w opisie rubryki, np. w sytuacji, gdy w pozycji wymagane jest podanie zarówno
przychodu jak i dochodu, należy podać obie te wartości.
Oświadczenie składa się w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, w przypadku złożenia
oświadczenia wypełnionego przy użyciu komputera lub przez inną osobę, składający
oświadczenie musi podpisać się na każdej stronie dokumentu, w przypadku składania
oświadczenia w postaci kserokopii, każda strona kserokopii musi być opatrzona oryginalnym
podpisem składającego oświadczenie.

PRZYNALEŻNOŚĆ SKŁADNIKÓW MAJĄTKU DO MAS MAJĄTKOWYCH

Składane oświadczenie majątkowe dotyczy majątku odrębnego oraz majątku objętego
małżeńską wspólnością majątkową. Wypełniając oświadczenie należy określić przynależność
poszczególnych składników majątkowych, dochodów i zobowiązań do jednej z tych mas
majątkowych.
Wspólność majątkowa powstaje między małżonkami z chwilą zawarcia małżeństwa z mocy ustawy,
chyba że przyszli małżonkowie postanowią inaczej. Wspólność majątkowa obejmuje przedmioty
majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich, tworząc w
ten sposób majątek wspólny.
Do majątku wspólnego należą w szczególności: pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej
działalności zarobkowej każdego z małżonków, dochody z majątku wspólnego, jak również z
majątku osobistego każdego z małżonków, środki zgromadzone na rachunku otwartego lub
pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków. Przedmioty majątkowe nieobjęte
wspólnością ustawową należą do majątku odrębnego każdego z małżonków.
Do majątku odrębnego każdego z małżonków należą:
przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej, przedmioty majątkowe
nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej
postanowił;
wyjątkiem są przedmioty zwykłego urządzenia domowego służące do użytku obojga małżonków. Są
one objęte wspólnością ustawową także w wypadku, gdy zostały nabyte przez dziedziczenie, zapis
lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił, prawa majątkowe
wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom, przedmioty majątkowe
służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków, prawa niezbywalne,
które mogą przysługiwać tylko jednej osobie, przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za
uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną
krzywdę (nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej
lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej), wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za
pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków, przedmioty majątkowe
uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków, prawa autorskie i prawa
pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy, przedmioty majątkowe nabyte w
zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

INFORMACJE PODLEGAJĄCE UJAWNIENIU W OŚWIADCZENIU MAJĄTKOWYM

Ujawnieniu podlegają:

  1. prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,
  2. zgromadzone środki pieniężne i papiery wartościowe,
  3. posiadane nieruchomości: domy, mieszkania, gospodarstwa rolne, inne nieruchomości,
  4. udziały i akcje w spółkach handlowych,
  5. nabycie od Skarbu Państwa, innej państwowej osoby prawnej, jednostek samorządu
    terytorialnego, ich związków, związku metropolitalnego lub od komunalnej osoby prawnej
    mienia podlegającego zbyciu w drodze przetargu,
  6. prowadzenie działalności gospodarczej za wyjątkiem działalności wytwórczej,w rolnictwie
    w zakresie produkcji roślinnej w formie i zakresie gospodarstwa rodzinnego,
  7. pełnienie funkcji członka zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej w spółkach
    handlowych,
  8. dochody osiągane z tytułu zatrudnienia lub innej działalności zarobkowej lub zajęć,
  9. składniki mienia ruchomego o wartości powyżej 10 000 złotych,
  10. zobowiązania pieniężne o wartości powyżej 10 000 złotych,
  11. adres zamieszkania,
  12. miejsce położenia nieruchomości.

O CZYM NALEŻY PAMIĘTAĆ PRZY WYPEŁNIANIU OŚWIADCZEŃ MAJĄTKOWYCH

Zasoby pieniężne
Środki pieniężne to zarówno przechowywana gotówka, jak i środki przechowywane w formie
bezgotówkowej (np. na rachunkach bankowych, rachunkach oszczędnościowych, funduszach
inwestycyjnych itd.), jak również środki znajdujące się w dyspozycji innych osób fizycznych
i prawnych, czyli np. udzielone pożyczki.
Ujawniając posiadane papiery wartościowe, należy wyszczególnić rodzaj papierów wartościowych
(np. akcje, obligacje, bony skarbowe, weksle) oraz kwotę, na jaką opiewają, wartość, emitenta oraz
rok nabycia.

Zasoby pieniężne obejmują krajowe i zagraniczne środki płatnicze w rozumieniu ustawy prawo
dewizowe. Krajowymi środkami płatniczymi są waluta polska oraz papiery wartościowe, w
których skład wchodzą m.in. polisy ubezpieczeniowe, zatem wszystkie polisy ubezpieczeniowe
należy wymienić w pkt I zasoby pieniężne, jednakże w ppkt papiery wartościowe.

Nieruchomości

Posiadaczem jest zarówno właściciel danej nieruchomości, jak i użytkownik wieczysty (któremu
przysługuje własność budynku wzniesionego na gruncie), a także faktyczny posiadacz
nieruchomości o nieustalonej własności. Posiadaczem nieruchomości jest także najemca,
dzierżawca, użytkownik lub osoba mająca inny tytułu do nieruchomości (np. spółdzielcze prawo do
lokalu).
Przy określaniu wartości nieruchomości należy samemu oszacować wartość rynkową
przedmiotowej nieruchomości.

Wartość nieruchomości powinna być oparta na szacunku (porównaniu) cen lub wynikać z
innych wiarygodnych źródeł, np. z polisy ubezpieczeniowej, jeżeli natomiast jest znana dokładna
wartość (np. wycena rzeczoznawcy) należy podać rzeczywistą wartość a nie szacunkową.
Tytułem prawnym jest: własność, współwłasność, najem, użyczenie, dzierżawa, użytkowanie
wieczyste lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.

Dom

Ujawnieniu podlega dom (zarówno stojący na gruncie należącym do osoby składającej
oświadczenie, jak również stojący na gruncie znajdującym się w użytkowaniu wieczystym, jak
również dom w spółdzielni mieszkaniowej).
Ujawniając posiadany dom należy podać powierzchnię całkowitą domu, lecz przy szacowaniu
wartości nieruchomości należy wziąć pod uwagę zarówno dom, jak i działkę, na której stoi. Jeśli
działka nie jest własnością osoby składającej oświadczenie, jako prawo do domu ujmuje się prawo
do nieruchomości gruntowej.

Mieszkanie

Ujawnieniu podlega mieszkanie:
lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość – mieszkania wykupione na własność od
spółdzielni, gmin, zakładów pracy, kupione od dewelopera.

Gospodarstwo rolne

Gospodarstwo rolne to grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami,
urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą,
oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego o obszarze nie mniejszym niż 1
ha użytków rolnych.
Ujawnieniu podlegają prawa do gospodarstwa rolnego:

  1. własność – gospodarstwo rolne indywidualne lub współwłasność – gospodarstwo rolne
    wspólne,
  2. użytkowanie wieczyste,
  3. posiadanie samoistne,
  4. użytkowanie,
  5. zarząd,
  6. dzierżawa.
    Kwoty przychodów i dochodów osiągniętych z gospodarstwa rolnego określa się zgodnie z
    przepisami o podatku rolnym i o podatku leśnym, gdyż dochody z tytułu prowadzenia gospodarstwa
    rolnego nie podlegają ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Inne nieruchomości

Jako inne nieruchomości należy ujawnić wszystkie posiadane nieruchomości, które nie mieszczą się
w kategoriach: dom, mieszkanie, gospodarstwo rolne.
Mogą to być: grunty niezabudowane, grunty gospodarcze i leśne nie wchodzące w skład
gospodarstwa rolnego, nieużytki, działki rekreacyjne, inne.

Udziały i akcje w spółkach handlowych

Należy podać liczbę i emitenta posiadanych udziałów lub akcji, rok nabycia, dochód uzyskany w
danym roku z tego tytułu, a także informację, czy posiadane pakiety stanowią ponad 10% udziałów
lub akcji poszczególnych spółek, jeśli jest wymagana.
Jako dochód uzyskany z posiadanych udziałów lub akcji w spółkach handlowych należy podać
dochód faktycznie uzyskany, np.: dywidenda, dochód z umorzenia udziałów lub akcji, dochód z
odpłatnego zbycia udziałów lub akcji na rzecz spółki w celu umorzenia tych udziałów lub akcji,
wartość majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej.

Nabycie mienia w drodze przetargu

Ujawnieniu w oświadczeniu majątkowym podlegają nabyte w drodze przetargu prawa własności i
inne prawa majątkowe od:

Skarbu Państwa,

innej państwowej osoby prawnej,

związku metropolitalnego,

jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków,

komunalnej osoby prawnej.

W oświadczeniu należy podać opis mienia, datę nabycia, oraz podmiot, od którego mienie nabyto:
ujawniamy całe mienie, także nabyte od gminy innej niż ta, w której pełnimy funkcję, wykazujemy
mienie nabyte przez współmałżonka, chyba że należy do jego majątku odrębnego, podajemy mienie
wskazane już w innych punktach oświadczenia, jeżeli zostało nabyte w sposób opisany w tym
punkcie.
Nie wykazujemy mienia, nabytego od w/w podmiotów w drodze bezprzetargowej.

Prowadzenie działalności gospodarczej

Działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa
oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa,
wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły, wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego lub do
Ewidencji Działalności Gospodarczej.

Ujawnieniu nie podlega informacja o prowadzonej działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie
produkcji roślinnej, w formie i zakresie gospodarstwa rodzinnego. Gospodarstwo rodzinne to
gospodarstwo rolne prowadzone przez rolnika indywidualnego, w którym łączna powierzchnia
użytków rolnych jest nie większa niż 300 ha. Rolnik indywidualny to osoba fizyczna będąca
właścicielem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni użytków rolnych
nieprzekraczającej 300 ha, prowadząca osobiście gospodarstwo rolne, posiadająca kwalifikacje
rolnicze, zamieszkała w gminie, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych
wchodzących w skład tego gospodarstwa.

Członkostwo w zarządzie, radzie nadzorczej lub komisji rewizyjnej

Należy podać nazwę tego organu państwowego, przez który osoba składająca oświadczenie została
zgłoszona do pełnienia funkcji.

Inne dochody

Należy podać miejsca zatrudnienia, działalność zarobkową lub zajęcia wraz z wysokością
uzyskiwanych dochodów nie podlegające ujawnieniu w innych punktach oświadczenia
strona 5
majątkowego. Uzyskiwanych dochodów nie należy sumować, lecz dla każdego źródła dochodu
należy oddzielnie wpisać kwotę uzyskiwaną z tego tytułu. Innymi źródłami dochodu mogą być:

  1. stosunek służbowy,
  2. stosunek pracy, również spółdzielczy,
  3. członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się
    produkcją rolną,
  4. praca nakładcza,
  5. emerytura lub renta,
  6. działalność wykonywana osobiście,
  7. działy specjalne produkcji rolnej,
  8. najem lub dzierżawa,
  9. prawa majątkowe, również prawa autorskie,
  10. oprocentowanie kapitałów pieniężnych,
  11. inne.

Należy wykazać dochody osoby składającej oświadczenie, uzyskane w danym roku, nie łącząc
ich z dochodami współmałżonka. Wskazanie dochodów współmałżonka nie jest błędem,
jednakże nie należy tych dochodów łączyć.

Mienie ruchome

Mieniem ruchomym jest własność i inne prawa majątkowe dotyczące wszelkich rzeczy nie
będących nieruchomościami, w tym również zwierzęta (jeśli nie wchodzą w skład gospodarstwa
rolnego). W oświadczeniu majątkowym podlegają ujawnieniu składniki majątku ruchomego o
wartości powyżej 10 000 złotych. Tak, jak w przypadku nieruchomości, jeśli aktualna cena nie jest
znana, należy samemu oszacować wartość mienia, przy uwzględnieniu sytuacji rynkowej.
Mieniem ruchomym są:

  1. meble,
  2. dzieła sztuki,
  3. biżuteria,
  4. sprzęt rtv i agd,
  5. pojazdy mechaniczne, np. samochody, urządzenia, maszyny, również te służące do
    wykonywania działalności gospodarczej, gdy nie są własnością odrębnej osoby prawnej;
    przy pojazdach mechanicznych podaje się markę, model i rok produkcji pojazdu,
  6. obiekty trwale nie związane z gruntem, np. domki kempingowe,
  7. zwierzęta, jeśli nie wchodzą w skład gospodarstwa rolnego,
  8. inne.

Zobowiązania pieniężne

Należy podać wszystkie zaciągnięte zobowiązania pieniężne o wartości powyżej 10 000 złotych
zaciągnięte u osób prawnych i fizycznych, np. kredyty i pożyczki bankowe, pracownicze,
wystawione weksle, pożyczki od osób fizycznych itd., ale też np. obowiązek zapłaty
odszkodowania lub zadośćuczynienia osobie trzeciej za wyrządzoną szkodę.
Przy każdym zobowiązaniu należy podać warunki zobowiązania:

  1. nazwa podmiotu udzielającego (np. nazwę banku, dane personalne osoby fizycznej),
  2. wysokość zobowiązania w momencie zaciągnięcia,
  3. okres, na jaki zobowiązanie zostało zaciągnięte,
  4. wysokość zobowiązania na dany rok (na dzień wypełniania oświadczenia majątkowego),
    strona 6
  5. cel, na jaki zobowiązanie zostało zaciągnięte wraz z tytułem prawnym, np. umowa kupna,
    kredyt konsumpcyjny, zobowiązanie wynikające z wyroku sądu, inne warunki (np.
    wysokość oprocentowania).

Część B oświadczenia majątkowego

Wypełniając tę część należy pamiętać, że jest ona niejawna i te informacje nie będą udzielane
osobom trzecim, ani publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej.
Nie zwalnia to z obowiązku starannego wypełnienia

Informacje dotyczące adresów nieruchomości muszą odpowiadać nieruchomością wykazanym
w części A.

NAJCZĘŚCIEJ WYSTĘPUJĄCE BRAKI, UCHYBIENIA, POMYŁKI

  1. Złożenie dokumentacji niekompletnej (brak drugiego egzemplarza oświadczenia
    majątkowego, bądź jego poszczególnych stron lub brak zeznania podatkowego PIT);
  2. Zdarza się, że składane dwa egzemplarze oświadczenia różnią się treścią, bądź jeden z nich
    jest nieuwierzytelnioną kopią,
  3. pozostawienie niektórych rubryk oświadczenia niewypełnionych,
  4. niepodpisanie oświadczenia majątkowego przez jego wystawcę,
  5. brak określenia przynależności poszczególnych składników majątku do majątku odrębnego
    i majątku objętego małżeńską wspólnością majątkową,
  6. brak określenia nazwy sprawowanej funkcji
  7. brak określenia tytułu prawnego do posiadanej nieruchomości, wykazania jej powierzchni
    oraz wartości,
  8. brak wykazania osiągniętego przychodu i dochodu z gospodarstwa rolnego,
  9. brak wykazania lub niezgodność kwot dochodów ujętych w oświadczeniu majątkowym w
    porównaniu z załączonym zeznaniem podatkowym PIT,
  10. wykazanie ogólnego osiągniętego dochodu, bez podziału i wskazania kwot uzyskiwanych z
    poszczególnych tytułów,
  11. brak wykazania dochodu (diety) z tytułu pełnienia funkcji radnego lub funkcji społecznej w
    sądzie,
  12. brak określenia warunków, na jakich zaciągnięto kredyt (wobec kogo zaciągnięto
    zobowiązania finansowe, w związku z jakim zdarzeniem oraz w jakiej wysokości),
  13. błędne wypełnienie adresów nieruchomości w części B oświadczenia.
    Sporządziła
    Maria Karkosz
    Opracowano na podstawie:
  14. Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 994 z późn.
    zm.).
  15. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 26.02.2003 r. w sprawie określenia wzorów
    formularzy oświadczeń majątkowych radnego gminy, wójta, zastępcy wójta, sekretarza
    gminy, skarbnika gminy, kierownika jednostki organizacyjnej gminy, osoby zarządzającej i
    strona 7
    członka organu zarządzającego gminną osobą prawną oraz osoby wydającej decyzje
    administracyjne w imieniu wójta (Dz. U. z 2017, poz. 2020).
  16. Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej
    przez osoby pełniące funkcje publiczne (t.j. Dz. U. z 2017, poz. 1393 z późn zm.),
  17. Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2018 r. poz.
    1637).
  18. Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 682.).
  19. Kodeks cywilny z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz. U. 2018, poz. 1025 z późn. zm.).
  20. Kodeks karny z dnia 6 czerwca 1997 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 1600 z późn. zm.).

f: RazorMax / pixabay